گروه خودروسازی سایپا در سال ۱۴۰۴ با اجرای برنامه‌های اصلاح ساختار مالی، بهبود ترکیب سبد محصولات و تمرکز بر تولید خودروهای کم‌زیان و سودده، توانست یکی از درخشان‌ترین کارنامه‌های مالی خود در سال‌های اخیر را ثبت کند. کاهش بدهی‌های بانکی از بیش از ۲۱ هزار میلیارد تومان به کمتر از ۲ هزار میلیارد تومان، افت ۶۸ درصدی زیان عملیاتی و کاهش ۱۸ درصدی زیان خالص در کنار رشد ۹ درصدی درآمد فروش، نشانه‌هایی از بازگشت این خودروساز قدیمی به مسیر پایداری مالی و سودآوری واقعی است.

سال ۱۴۰۴ برای گروه خودروسازی سایپا، سالی سرنوشت‌ساز و متفاوت بود؛ سالی که نتایج برنامه‌های چندساله اصلاح ساختار مالی و عملیاتی در این بنگاه بزرگ صنعتی به ثمر نشست. سایپا که در سال‌های گذشته با چالش‌های متعددی از جمله بدهی سنگین بانکی، زیان انباشته و هزینه‌های عملیاتی بالا مواجه بود، توانست با مجموعه‌ای از اقدامات هدفمند، شرایط مالی خود را به شکل چشمگیری بهبود بخشد.

کاهش بدهی‌های بانکی به کمترین سطح ده سال گذشته

یکی از مهم‌ترین شاخص‌های عملکرد مالی سایپا در سال جاری، کاهش چشمگیر بدهی بانکی سرفصل شده است. بر اساس گزارش‌های رسمی منتشرشده از سوی این گروه خودروسازی، بدهی بانکی سایپا که در پایان سال گذشته بیش از ۲۱ همت (هزار میلیارد تومان) برآورد می‌شد، در سال ۱۴۰۴ به کمتر از ۲ همت کاهش یافته است.این کاهش معادل بیش از ۹۰ درصد از کل بدهی بانکی بوده و به گفته کارشناسان، حاصل چند اقدام کلیدی است؛ از جمله واگذاری دارایی‌های غیرمولد، بازپرداخت تدریجی تسهیلات پرهزینه، کاهش هزینه‌های مالی و مذاکره مجدد با شبکه بانکی برای بازطراحی ساختار بدهی‌ها.این دستاورد نه‌تنها فشار مالی شرکت را کاهش داده، بلکه زمینه‌ساز بهبود نقدینگی و توان سرمایه‌گذاری مجدد در بخش‌های تولیدی شده است.

کاهش ۶۸ درصدی زیان عملیاتی؛ نتیجه اصلاح فرآیند تولید

از دیگر شاخص‌های مثبت عملکرد سایپا در سال ۱۴۰۴، کاهش ۶۸ درصدی زیان عملیاتی است؛ موضوعی که بیانگر تغییرات اساسی در رویکرد تولید، مدیریت هزینه‌ها و سیاست‌های فروش است.زیان عملیاتی که در سال‌های گذشته از عوامل اصلی فشار مالی بر گروه سایپا بود، امسال با کاهش قابل توجهی همراه شد. این افت چشمگیر، حاصل مجموعه‌ای از تصمیمات مدیریتی در حوزه‌های مختلف از جمله:بازنگری در فرآیند تأمین قطعات و داخلی‌سازی بیشتر اجزا،حذف محصولات کم‌بازده و تمرکز بر خودروهای با حاشیه سود مثبت،بهبود بهره‌وری خطوط تولید از طریق نوسازی تجهیزات و آموزش نیروی انسانی،کنترل هزینه‌های سربار و افزایش ظرفیت تولید خودروهای پرفروش نظیر شاهین، آریا و کوییک‌پلاس.این رویکرد باعث شد تا نسبت هزینه به درآمد عملیاتی به‌طور محسوسی کاهش یابد و حاشیه سود عملیاتی در مسیر بهبود قرار گیرد.

رشد ۹ درصدی درآمد حاصل از فروش؛ ترکیب هوشمند سبد محصولات

در شش ماهه نخست سال ۱۴۰۴، درآمد حاصل از فروش محصولات سایپا بیش از ۹ درصد افزایش یافته است. این رشد در شرایطی رخ داده که بازار خودرو با نوسانات قیمتی و محدودیت‌های تقاضا مواجه بوده است؛ اما سایپا توانست با بهبود ترکیب سبد محصولات و تمرکز بر تولید خودروهای کم‌زیان و سودده، تراز درآمدی خود را ارتقا دهد.به گفته مدیران شرکت، عرضه مدل‌های جدید از پلتفرم SP100، توسعه فروش در بازارهای صادراتی، و افزایش تولید محصولات اقتصادی از جمله شاهین‌پلاس و آریا اتومات، سهم قابل توجهی در رشد درآمد فروش داشته‌اند. همچنین اجرای طرح‌های فروش اقساطی با همکاری بانک‌های عامل و پلتفرم‌های فروش آنلاین، زمینه‌ساز افزایش فروش مستقیم و کاهش هزینه‌های بازاریابی شده است.افزایش ۹ درصدی درآمد در شرایط رکودی بازار، نشانه‌ای از پایداری رشد و مدیریت هوشمند بازار در این شرکت است.

کاهش ۱۸ درصدی زیان خالص؛ نشانه بازگشت به سودآوری

در نهایت، مهم‌ترین خروجی این اصلاحات، کاهش ۱۸ درصدی زیان خالص شرکت نسبت به مدت مشابه سال گذشته بوده است. این رقم، نشان‌دهنده آن است که سایپا با وجود چالش‌های بیرونی، از جمله افزایش بهای مواد اولیه و محدودیت‌های ارزی، موفق شده است مسیر زیان‌دهی خود را به‌تدریج متوقف کرده و به سمت سودآوری حرکت کند.تحلیل‌گران معتقدند که با تداوم روند کنونی، سایپا در نیمه دوم سال ۱۴۰۴ می‌تواند برای نخستین بار پس از چند سال، به سودآوری خالص دست یابد.نتایج عملکرد سال ۱۴۰۴ نشان می‌دهد که این برنامه به‌صورت واقعی و پایدار به مرحله اجرا رسیده و اثرات مثبت آن در شاخص‌های مالی شرکت قابل مشاهده است.

نگاهی به آینده؛ تمرکز بر صادرات و محصولات جدید

مدیریت سایپا اعلام کرده است که در ادامه برنامه‌های تحول، تمرکز ویژه‌ای بر گسترش بازارهای صادراتی و عرضه خودروهای جدید با فناوری‌های روز خواهد داشت. در حال حاضر چند مدل از خودروهای تولیدی این شرکت به بازارهای عراق، سوریه، ونزوئلا و ارمنستان صادر می‌شود و مذاکراتی نیز برای ورود به بازار روسیه و آمریکای جنوبی در جریان است.در بخش توسعه محصول، پروژه‌هایی مانند تولید نسخه‌های هیبریدی از شاهین و آریا و نیز طراحی یک خودروی اقتصادی جدید بر پایه پلتفرم SP0 در دستور کار قرار دارد.به گفته مدیرعامل گروه سایپا، هدف نهایی این برنامه‌ها حرکت از زیان‌دهی مزمن به سودآوری پایدار تا پایان سال ۱۴۰۵ است.

کارنامه مالی سایپا در سال ۱۴۰۴ نشان می‌دهد که این شرکت با پشت سر گذاشتن سال‌های دشوار زیان و بدهی، اکنون در مسیر احیا و رشد قرار گرفته است. کاهش بدهی‌های بانکی از بیش از ۲۱ همت به کمتر از ۲ همت، افت ۶۸ درصدی زیان عملیاتی، رشد ۹ درصدی درآمد فروش و کاهش ۱۸ درصدی زیان خالص، همگی شاخص‌هایی از عملکرد مثبت و آینده روشن این گروه خودروسازی به شمار می‌رود.

کارشناسان اقتصادی معتقدند اگر سایپا بتواند در نیمه دوم سال نیز روند فعلی را حفظ کند و با تثبیت جریان نقدی مثبت، سرمایه‌گذاری در حوزه تحقیق و توسعه را افزایش دهد، در سال‌های پیش رو شاهد بازگشت یکی از بزرگ‌ترین خودروسازان کشور به جمع بنگاه‌های سودده خواهیم بود.